Choroba niedokrwienna serca to jedna z najczęstszych przyczyn hospitalizacji i zgonów w Polsce. Kluczowe znaczenie w diagnostyce tego schorzenia ma koronarografia – jedno z najczęściej wykonywanych badań w kardiologii. Czym dokładnie jest to badanie, jak się do niego przygotować i czego można się spodziewać po jego wykonaniu?
Czym jest koronarografia?
Koronarografia (inaczej: angiokoronografia, cewnikowanie naczyń wieńcowych) to inwazyjne badanie diagnostyczne, które pozwala ocenić stan tętnic wieńcowych – naczyń zaopatrujących serce w krew. Jest to złoty standard w rozpoznawaniu choroby wieńcowej, a także w planowaniu dalszego leczenia – np. decyzji o wszczepieniu stentu lub wykonaniu zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego (tzw. bypassów).
Podczas badania do układu krążenia wprowadza się cienki cewnik – najczęściej przez tętnicę promieniową w nadgarstku lub udową w pachwinie – a następnie podaje się środek kontrastowy, który umożliwia uwidocznienie naczyń serca na ekranie angiografu. Lekarz ocenia, czy naczynia są zwężone, niedrożne, czy wymagają interwencji.
Choć koronarografia odbywa się w warunkach sali zabiegowej, to jest to badanie diagnostyczne, a nie zabieg operacyjny.
Kiedy wykonuje się koronarografię?
Badanie to zlecane jest przede wszystkim u pacjentów z podejrzeniem:
-
choroby niedokrwiennej serca (np. przy dławicy piersiowej),
-
zawału mięśnia sercowego (zarówno z uniesieniem odcinka ST – STEMI, jak i bez),
-
niewyjaśnionych dolegliwości bólowych w klatce piersiowej,
-
podejrzenia powikłań kardiologicznych po innych procedurach.
Jak się przygotować do badania?
Przygotowanie zależy od sytuacji klinicznej – inne będzie u pacjenta planowanego, inne w trybie pilnym (np. w ostrym zawale).
W trybie planowym:
-
Na 6 godzin przed badaniem nie należy spożywać posiłków.
-
Pacjent powinien poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach – szczególnie przeciwcukrzycowych, przeciwkrzepliwych i uczuleniu na jod.
-
W dniu badania zwykle zaleca się przyjęcie porannej dawki leków (po konsultacji z lekarzem prowadzącym), popijając je niewielką ilością wody.
-
Wskazane jest ogolenie okolic nadgarstka lub pachwiny – w zależności od planowanego dojścia.
Pacjent przed badaniem zostaje poinformowany o jego przebiegu i wyraża zgodę na przeprowadzenie procedury.
Jak przebiega koronarografia?
-
Pacjent znajduje się w pozycji leżącej, zazwyczaj przytomny, z dostępem do monitora EKG.
-
Po miejscowym znieczuleniu lekarz wprowadza cewnik do naczynia (zwykle tętnica promieniowa).
-
Przez cewnik podaje się kontrast, który uwidacznia tętnice wieńcowe w czasie rzeczywistym.
-
Badanie trwa zwykle 15–30 minut, w zależności od anatomii naczyń i sytuacji klinicznej.
-
W przypadku wykrycia zwężeń, możliwe jest przeprowadzenie od razu tzw. angioplastyki wieńcowej (poszerzenie naczynia i założenie stentu) – ale tylko wtedy, gdy to uzasadnione i możliwe.
Co po badaniu?
-
Po koronarografii pacjent zwykle pozostaje kilka godzin na obserwacji, a czasem na noc – szczególnie jeśli badanie było wykonywane przez tętnicę udową.
-
Miejsce wkłucia jest zabezpieczane opatrunkiem uciskowym.
-
Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego przez 24–48 godzin.
-
W razie pojawienia się krwawienia, obrzęku czy bólu w miejscu wkłucia – należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Czy badanie jest bezpieczne?
Koronarografia jest procedurą rutynową i wykonywaną bardzo często – w naszym szpitalu tylko w ubiegłym roku przeprowadzono ponad 2000 badań. Powikłania są rzadkie, a jeśli się pojawiają, zwykle są niewielkie (np. krwiak).
Gdzie wykonujemy koronarografię?
Badania koronarograficzne w naszym szpitalu są wykonywane w nowocześnie wyposażonej Pracowni Hemodynamiki, znajdującej się na parterze budynku głównego.
Dysponujemy specjalistycznym sprzętem oraz zespołem doświadczonych lekarzy i pielęgniarek, co gwarantuje pacjentom wysoki standard opieki i bezpieczeństwo badania.
Podsumowanie
Koronarografia to kluczowe badanie w diagnostyce choroby wieńcowej. Choć jest inwazyjne, jego wartość diagnostyczna i bezpieczeństwo są bardzo wysokie. Szybko wykonane, może dosłownie uratować życie – dlatego warto wiedzieć, na czym polega i czego się po nim spodziewać.
